Lịch sử tóm tắt của ngọn lửa: Câu chuyện về chiếc bật lửa hàng ngày

1823 – Đèn của Döbereiner

Năm 1823, Johann Wolfgang Döbereiner, một nhà hóa học người Đức và là giáo sư tại Đại học Jena, đã phát minh ra một trong những chiếc bật lửa đầu tiên; tuy nhiên, nó trông không giống chiếc bật lửa hiện đại chút nào.

Còn được gọi là ‘tinderbox’ (hoặc “Feuerzeug”), chiếc đèn này là một mặt hàng cực kỳ phổ biến, được cho là đã bán được hơn một triệu chiếc vào những năm 1820.

Cỗ máy kỳ lạ này hoạt động bằng cách cho kẽm phản ứng với axit sunfuric loãng để tạo ra hydro. Để sử dụng, một van được nâng lên, bắn hydro vào một dạng bạch kim xốp được gọi là “bọt biển bạch kim”. Sau đó, bọt biển này phản ứng với oxy trong khí quyển, làm nóng bạch kim và đốt cháy hydro – kết quả là một ngọn lửa ổn định.

1903 – Sự ra đời của Ferrocerium

Ferrocerium là một hợp kim tổng hợp tạo ra tia lửa rất nóng và sáng khi bị đánh. Thường bị gọi nhầm là “đá lửa”, ferrocerium là một chất hoàn toàn khác; sự tương đồng về tên gọi bắt nguồn từ việc đá lửa trước đây được sử dụng làm vật liệu tạo ra tia lửa.

Được phát minh vào năm 1903 bởi nhà hóa học người Áo Carl Auer von Welsbach, ferrocerium đã cách mạng hóa bật lửa vì nó giúp tạo ra tia lửa cần thiết để đánh lửa một cách dễ dàng và cũng là vật liệu có giá cả tương đối phải chăng.

1910-12 – Ronson Pist-O-Liter và Wonderlite

Một trong những thiết kế bật lửa cổ điển nổi tiếng nhất là Pist-O-Liter, được sản xuất bởi Ronson vào năm 1910.

Được thiết kế gần giống với một khẩu súng lục nòng dài, cò súng nhả ra một chi tiết giống như giũa, cọ xát vào bề mặt giống đá lửa bên trong nòng súng. Điều này tạo ra đủ tia lửa để đốt cháy các chất dễ cháy. Nòng súng dài khiến Pist-O-Liter trở thành một lựa chọn thiết thực để tạo tia lửa ở những nơi khó tiếp cận, chẳng hạn như động cơ xe cơ giới.

Ngay sau đó, vào năm 1912, Ronson đã phát triển Wonderlite, một loại bật lửa có vỏ kim loại trông giống với các loại bật lửa hiện đại hơn, được gọi là kiểu bật lửa ‘dùng được lâu dài’.

Nguồn hình ảnh: https://www.worthpoint.com/worthopedia/vintage-1910-cast-iron-ronson-pisto-434682521

1914-18 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Những chiếc bật lửa tự chế

Cuộc sống trong chiến hào trong Thế chiến thứ nhất đặc biệt khó khăn, đặc biệt là ở tiền tuyến, nơi nguồn lực, công cụ và nhu yếu phẩm nói chung cực kỳ hạn chế.

Vì vậy, binh lính bắt đầu ứng biến và tự tay chế tạo các công cụ hàng ngày từ bất cứ vật dụng bỏ đi nào họ tìm được. Một trong số đó là chiếc bật lửa thủ công được làm từ vỏ đạn rỗng; nó thậm chí còn có một nắp ống khói đục lỗ để bảo vệ ngọn lửa khỏi gió tốt hơn.

1926 – Ronson Banjo

Ronson tiếp tục cải tiến thiết kế của mình với bật lửa Banjo vào năm 1926. Được phát triển tại New Jersey, Hoa Kỳ, Ronson Banjo đã thành công rực rỡ nhờ tính dễ sử dụng và thiết kế hấp dẫn.

Chiếc bật lửa bỏ túi tự động đầu tiên trên thế giới, Ronson Banjo, chỉ cần nhấn nút là có thể tạo ra ngọn lửa.

Vào thời điểm đó, nó có giá 5,00 đô la, nhưng những phiên bản còn mới nguyên có giá trị lên tới hàng trăm đô la ngày nay nếu được dùng làm đồ sưu tầm.

Nguồn hình ảnh: http://ronsonlighters.blogspot.co.uk/2013/05/rare-vintage-unique-ronson-lighters.html

1933 – Chiếc bật lửa Zippo đầu tiên

Nhà phát minh George G. Blaisdell đã giới thiệu chiếc bật lửa nổi tiếng nhất thế giới vào năm 1933. Thiết kế của chiếc Zippo nguyên bản rất được ưa chuộng đến nỗi nó vẫn được ưa chuộng cho đến ngày nay, chỉ với một số thay đổi nhỏ.

Những chiếc Zippo đầu tiên được làm bằng đồng thau; tuy nhiên, trong Thế chiến thứ hai, chúng được sản xuất bằng thép đen do thiếu kim loại. Zippo trong thời chiến thường được trang trí bằng huy hiệu đơn vị và các biểu tượng quân sự khác, một xu hướng vẫn còn phổ biến cho đến ngày nay.

1945-55 – Zippo thời hậu chiến trở thành một hình thức nghệ thuật

Cơ chế bên trong của bật lửa Zippo hầu như không thay đổi kể từ khi ra mắt; tuy nhiên, sau Thế chiến thứ hai, chúng đã phát triển thành một phụ kiện thời trang phổ biến với nhiều thiết kế nghệ thuật và kim loại đa dạng.

Zippo nhanh chóng trở thành một biểu tượng văn hóa và được sử dụng rộng rãi trong phim ảnh, truyền hình và quảng cáo. Ngay cả ngày nay, những thiết kế cổ điển (như mẫu đồng thau Venice trong hình) vẫn rất được giới sưu tầm ưa chuộng.

1955-75 – Zippo và Chiến tranh Việt Nam

Bật lửa Zippo đã trở thành biểu tượng của lực lượng vũ trang Hoa Kỳ trong suốt hai mươi năm chiến tranh Việt Nam.

Những người lính Mỹ chiến đấu ở Việt Nam thường khắc trên bật lửa Zippo của họ nhiều câu châm ngôn, khẩu hiệu, biểu tượng và thiết kế riêng, thường phản ánh cảm xúc, niềm tin và giá trị của chính những người lính trong cuộc xung đột tai tiếng này.

Bật lửa thời chiến tranh Việt Nam hiện là vật phẩm sưu tầm có giá trị, một số được bán với giá rất cao trong các cuộc đấu giá.

1962 – Bật lửa áp điện

Bật lửa áp điện được giới thiệu vào những năm 1960 và được phát triển như một giải pháp thay thế cho bật lửa đốt nhiên liệu. Thay vì ngọn lửa trần, cơ chế này sử dụng một búa nhỏ có lò xo để đập vào tinh thể thạch anh. Điều này tạo ra điện áp khi bị biến dạng, dẫn đến phóng điện, đóng vai trò đánh lửa.

Mặc dù vẫn được sử dụng cho đến ngày nay, nhưng sự phổ biến của bật lửa áp điện không kéo dài lâu, dần biến mất khỏi thị trường chính thống vào những năm 1970. Mặc dù không được người hút thuốc sử dụng, các biến thể của công nghệ này vẫn được sử dụng cho những mục đích thiết thực hơn như thắp sáng bếp nướng.

1973 – Bật lửa dùng một lần Bic

Bic giới thiệu một loại bật lửa dùng một lần mới vào năm 1973 với mục đích cạnh tranh với Zippo vỏ kim loại phổ biến nhưng tương đối đắt tiền vào thời điểm đó. Là loại bật lửa rẻ nhất trên thị trường, bật lửa dùng một lần Bic cực kỳ phổ biến và vẫn được sử dụng rộng rãi cho đến ngày nay.

Mặc dù không có sức hấp dẫn về mặt nghệ thuật hoặc thời trang như Zippo, bật lửa dùng một lần lại hoàn hảo cho một xã hội năng động và coi trọng tiền bạc, vì chúng không cần phải nạp lại và có thể dễ dàng bỏ đi.